تبلیغات
ادبیات فارسی - پیوند اسطوره با ادبیات

پیوند اسطوره با ادبیات

تاریخ:سه شنبه 23 آبان 1391-10:03 ب.ظ

      1- تنها بخشی از مفاهیم اساطیری به وسیله زبان قابل انطباق می باشند و اسطوره ها الزاما نباید متکی به زبان باشند اسطوره را می توان نقاشی کرد یا در رقص و حرکات موزون متجلی ساخت. دامنه و تنوع اسطوره ها چنان نیست که تنها در زبان واژه ها و الفاظ بگنجند بلکه آن ها در وسعت بیکران خود به هر حال زبان انتقال خویش را پیدا می کنند زبانی که متناسب با گستردگی و تنوع اسطوره ها باشد. 2- اسطوره تا وقتی که به زبان آورده نشود، یعنی فرم زبانی پیدا نکند، نمی تواند با ادبیات بیامیزد. 3- اسطوره  زبانی سمبلیک دارد و حضور آن در ادبیات نیازمند همین زبان نمادین است و اگر نتوانیم زبان اسطوره را دریابیم قادر به درک مفهوم واقعی آن نخواهیم بود و در چنین حالی اسطوره ها را صرفا داستان های بدوی و نازل ویا لا اقل تعابیری شاعرانه و محصول تخیل انسانی خواهیم دانست. توجه به حضور و کارکرد اسطوره ها و کهن الگوها در شعر بحثهای طبقه بندی شده  در این زمینه مدیون بودکین bodkin است که در اثر معروف وی به نام الگوهای صور اساطیری در شعر به سال 1934 منتشر گردیده است. حضور اسطوره در شعر گاه در حد ذکر نام است. این گونه استفاده از اسطوره ها نازل ترین نمود از کاربردهای مقلدانه و دور از اصالت اسطوره در حوزه ادبیات است. رایج ترین شکل دیگر بهره گیریهای تصویری و بیشتر مبتنی بر تشبیه یا استعاره است. این نوع استفاده اگر چه در حد یک تلمیح یا اشاره بر اساس زمینه های قابل تداعی صورت می گیرد ولی غالبا می تواند به گونه ای القایی و تأثیری مفید افتد . استفاده از انسان نمایی یا جاندار پنداری در شعر و ادبیات نیز به نوبه خود نوعی استفاده اسطوره ای است زیرا ریشه در دریافت های اساطیری انسان های گذشته دارد که همۀ اجزا و جنبه های طبیعت را دارای جان و روان می دانستند. و اما هنری ترین استفاده های اسطوره ای در شعر متکی بر باز آفرینی و تلفیق و انطباق های اساطیری است. نیما یوشیج از نخستین کسانی است که هنری ترین شکل انطباق های اسطوره ای را در سروده هایی چون مرغ آمین و ققنوس عرضه کرده است. برای غالب انسان هایی که در روزگار ما زندگی می کنند اسطوره در تقابل با تاریخ، علم و فلسفه مطرح می شود و حتی گاهی آن را به صورتی غیرمنصفانه در برابر حقیقت قرار می دهد در حالی که خود بیان حقیقت است و بلکه دریافتی شهودی از حقیقت است.

 




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
س.ظ
شنبه 27 آبان 1391 05:27 ب.ظ
سلام و عرض ادب خدمت خانم دكتر یوسف قنبری‌ :
واقعیتی در فراسوی هستی طبیعی، که به وسیله آیین قابل وصول می شود، و در فرجام جزء لاینفک زندگی انسان می شود، آیین زمان دنیوی و مربوط به حوادث دنیایی را ملفی می کند و زمان قدسی و دینی اسطوره ای را اعاده می دارد، آدمی به عصری برمی گردد که کارهای نمایان و برجسته و نمونه در آن صورت گرفته است.

الیاده در این باره توضیح می دهد که چگونه مسیحیان با بر پایی آیینهای مصیبت مسیح، به عصر و روز مصلوب شدن و رستاخیز مسیح برمی گردند و هر مسیحی مؤمن خود را همچون مسیح در رنج و عذاب شهادت منجی، شریک می یابد، شاید از همین معنا باشد اینکه گفته اند نماز معراج مؤمن است چرا که مؤمن به وسیله آیین نماز، خود را از زمان و مکان تاریخی می رهاند و با حس و لمس حضور ازلی به ازل و ابدیت و جاودانگی و بیکرانگی دست می یابد و همچنین شاید بتوان یکی از معانی کل یوم عاشورا و کل ارض کربلا را در همین خرق زمان و دست یافتن به مکان مقدس کربلا و شرکت مستقیم در آن حادثه عظیم بشری دانست.

دقتی که شاملو در حادثه صلیب و مسیح می کند و استفاده ای که از این شخصیت اسطوره ای کلیسایی می برد قابل توجه است:

« شد آن زمانه که بر مسیح مصلوب خویش به مویه می نشستید/ که اکنون/ هر زن/ مریمی است/ و هر مریم را/ عیسایی بر صلیب است/ بی تاج خار و صلیب و جل ج ُتا/ ... عیسایانی همه هم سرنوشت/ عیسایانی یک دست/ با جامه ها همه یک دست/ ... و هر شام چه بسا که «شام آخر» است/ و هر نگاه/ ای بسا که نگاه یهودائی/ ...» (دفتر یکم، ص ۵۸۳ ۵۸۲)
خانم دكتر البته باید اشاره كرد كه شاملو :
همچون مؤمنی، (چه به دین و چه به اسطوره) نمی خواهد به کمک آیین با خرق زمان، به دو هزار سال پیش از این برگردد و به عیسی برسد، من فقط متذکر می شوم که شاملو با دقت در اساطیر و آموزه های آنها از امر «رجعت» به گذشته، درک زمان اولین یک حادثه، ارتقای روح و مقام معنوی مؤمن و وصال او به درجات برتر انسانیت که می تواند هم شأن و هم احساس و هم دوش اسوه ها و نسانها باشد، الگو گرفته است و از این مواد اولیه در ساختن اسطوره های شعری خود یا شعرهای اسطوره وار خود، بی آنکه حتی درد و علاقه این حرفها را داشته باشدـ سود جسته است .
پاسخ فرزانه یوسف قنبری : آفرین عالیست!
بهروز باشید!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.




Admin Logo
themebox Logo